calabcab

inapsa ne ning calabcab.
nung ia cabud, ena abitasa

nung atin pa o nung atin man
ala nang aliua pang puntan
nune ing macangangang pangalumud.

macananu ro pang samsaman
ding sinuclab
ding miglintug
ding meduluc?

iniang iangat de ing taguiang ning barcu
migsalamin ia quing danum ing catutuan
pangaiagnas
pangalaso

ginato ia
at mequialung quing alun ing camataian.
pepalto no ring ala. mipinpin la guilid
ding mipalibutad
ding mengaculung
ding memanlundag
quing daiat a mesilab

bibilangan do ngueni
ring era na abilang
quing silab a barcung
melumud
miglumud.

Nukarin ne ing kanakung knapsack?

Ngening abak, e ku apiyalas nu nukaring dane
manibatan ing pasyuk ning angin

Karing pabayu-bayu nang labul,
nanung sikana’t katimawan ing apaningaya
nung pagaladgad, pun dutung lang papase
pamaklyan at lalaputan
ding saldak a pangisnawa?

Ing pamanatad nung misan
pagulut lang siguk a sukat pigilan.

E ke agyung lawan
kabang patunggal-tunggal nang papalub
king kayang knapsack ing gamit na’t imalan.

Era kalupa ding minunang pamun,
ngeni pamu kinalbit ing takut, kinaul ing pamikelangan.
Makatupad ya kaya king pangaku nang magbalik ya?

Iti na mekad ing pekamakabang abak
a e ku agyung pupusan at lagpasan.

Melaus ya.

Banyaga la ring mititipung kapanamdaman:
ding “keni na ka mu”, ding “e na ka mamako”
a e mibulalas at apatagal karing painggulut a takbang.
Ding pakisabing mayap a eku mu man asambitla.

Nung bakit lagi na e la sapat
agyan ding pamagparalumpung sisibul
karing gilid ning mata, ban ikulung la sa’t igapus
ding mamun a takbang a mtmung tetagan

Ninu yaku para salangsang karing panata
karing buri nang gawan?
Ninu ku kaya para pumigil at sabat
karing dalan a buri nang lakaran?

Ini ing panaung kailangan kung apigagap ing segana-gana
Uli’ng mako ya ban gawan la ring bage maluat na nang dapat gewa:
Ing mie kayabe da ring taung dalise nang liguran.
Ing mate, nung ya’ing karampatan, king salu’t kandungan
da ring taung makabatyo king metung a payntungulan –
ing katimawan ning balayan

Pilitan nang mibalik. Balu ku naman.
Alang-alang king pamikalugud a tinubu na
bayu pa ing pangamulat.
Oneng, makagyu na wari ing panayan keng datang?
Nung pakaisipan,
dapat ku namang kilalanan ing katutwan da ring amanu na:
mayayaus ta ngan.
karing balang pago, ating makapatad a katungkulan.
e malyari ing ala kang papanigan.
e ya mu pamaglalawe, mata king mata ing pamikalugud
ing lugud, agnan yang pamamamatyawan karing dane dapat puntan.

Bakit kelangan ke pang panenayan
Nung malyari ku nemang abayan?

Nukarin ne kaya ing kanakung knapsack?
At su pa keng paradaaan ning bus ita.
Atagal ke pa.

dalit-pamipaganaca

Ala kung almusalan a tucinu ampong single. E ke alawe maratna ing mitatawung kalang.
Makananu pin, nung ngeni, ding sala, karayum nong tutusuk karing makalbag king kyak a mata. Nung ngeni, ding alala ning milabas a tula, meging api nong kakawul, pupuluput at mumuma king kanakung tundun?


… maybe I’m in the black, maybe i’m on my knees
maybe I’m in the gap between the two trapezes
but my heart is beating and my pulses start
cathedrals in my heart
And we saw oh this light
I swear you, emerge blinking into
to tell me it’s alright
as we soar walls, every siren is a symphony
and every tear’s a waterfall, is a waterfall
oh
is a waterfall
oh oh oh
is a waterfall
every tear
is a waterfall
oh oh oh . . .


Anti ya mong babing pupulkerwan, mipupusit nya ta gulung-gulungan ining bokalistang kasiping kung bale. Pilit neng pakiyabutan ing nota. Ene man love song—wari ku metung yang dalit-pamipaganaca.


Sasalpuk at mumugse tuluy king madilo-dilo kung tasa ing mapait a kape –bisang tumakas? O bisang makiyanib? Karing dabeung at kaksing da ring instrumentung e ra naman akasundu ning pibirit-birit a kanta.


“Mamandar ne pala ang DVD player. Linarin ku ne napun” . . .


(Pagiling-giling ya. Kabang lulukas ne ing panty na’t bra ning babaing bida— kening balas DVD a asali ku keng Divisoria)


Makiyagnan ya king koru da ring kakaung a asu ing karugkug at busina ning trak. Ing alti! Nung bakit e pa bisang mabating! Ba’ nanang atambak ining darala nang basura nu nukarin namang impyernus buring itambak!


Tikad-tikad yang balyerina ing miyanginan a kurtina—gulut na nining awang a mekapal na king agi.
Terak-terak, e na keng babo ning pangtsa-tidwa kataung kama
pipagkeran
ning kakaulan
kikyakang bangke
king katayimikan.


Makipag-almusal ya ing lango. Ditak mu man, ala yang kagalo-galo. Nung misan, pikablas-kablas no ring keyang pakpak. Maglipat-lipat. King babo ning merimlang kape. King merimlang kama.


Yaku.
Ing lango.
Yaku ing sula-sulapo lango.

King Kawa-kawani Kung Sarili

makapangaligkig
bibie lumbe
king kawa-kawani kung sarili
ing darame dampi
ning angin keni

kakabiran da ring mata,
tatas no ning gulung-gulungan
ding makagapus a katayang
e na akalag ning labi
kapilan wari?
kapilan mu pa ikit
ing luang mamalisbis karing kakung pisngi?

“mimingat ka”, ngamung sasabi
balang babagse ku palaut
balang iyakmul naku ning dulum

bagyu la wari
o makalulang alun
ding mekabalbal mu man
keng salu ku’t kaisipan,
karing dalise ‘tang talindo
a pibuknul-buknul ta at lalalan
balang iyapsa naku ning kadayat-malatan?

saksi la ring pupusag a asan
karing balang timan, karing tulang yatad
da ring gamat mung pepepe’t
sasagana king pasigan

saksi ya ing bangka
karing babakalan kung panabilin:
mimingat ka… mimingat ka…
ing dayat, nung misan, masaklo ya mata…

kakabiran da ring mata,
tatas no ning gulung-gulungan
ding makagapus a katayang
e na akalag ning labi :

“mimingat ka” – e ku muman asabi keka
ing dayat, nung misan, masaklo ya mata…




*** also published in eK!/versilog

Tatas Mi La Ring Kekaming Gamat

Tatas mi la ring kekaming gamat
Ban akit Mu kami
(bista ma’t balu mi akakit Mu kami)
Ban aganaka Mu
(bista ma’t sanak mi ing sabla balu Mu)
Libung banua na ing milabas
Pepaslag Me ing pinanari
At sinabi Mu: ini ing kakung
sumpa, e Ku na gawan ing palbug
ke ing yatu.

Masisilo ke ngeni, O’ Guinu
King aslag ning sumpa Mu.
Selawla mi ya ing yatu.
Ikami ing migkulang
Karing pun-dutung
A pemutut mi at pikuwaltan
Karing bunduk
A pinatag mi at kilkulan
King lagyu ning kasakiman

Tatas mi la ring kekaming gamat
At adwan ing kekang patawad
Pablasang king lugud Mu
E ke meging karapat-dapat


***
2011
Oran, Algeria

ing kakatuk kig pasbul

“ING amanu ya ing kaladwa ning nanu mang lipi.” - Alangpikilanlan

Ing indu mu, nung sakali
larawan ning migbukad
at masamyung sampaga
misan
mibalik ya
king pasbul kalibudtan
ning benging malalam
dimdam mu ing katuk
mangaralas at masikan,
nung tipa ka
nung makibat ka
(bage lilisyan o e mu buring gawan)
dapat me ping piyadyan
tangalan ing kulubut nang lupa --
lupang pilit nang sasalikut
karing timan ning labi nang
milako na kule. Nung datang
ita, mekad maluat
e ka tipa. E mya mu man pakibatan.
Takpan me pang ulun
ing kekang balugbug
atsaka ka magtudturan
(kasi pin ala namang kakatuk,
e wari? ala kang daramdaman)
At kelambatan?
King katatawlian?
Talakad ka king pagkeran
mangatakid at maybug misakab
kabang kakapkapan me
ing pasbul a miyayapsa king bayat
ning susungasub nang katawan
king kekang takde, dulapan mu la
karing lawe nang maratna’t tutulid
ding tumayla nang mengaskad
pelalung pekamalating talindo
kilub ning pangatau na -- ala na.
Ala na kang akapa
king salu nang siswan na
ning mengapalipit mung dila.
Palub me pin at ikera
Salangyan me ing sulu
saka me timalaran at pagsinwan.
Kanita, at karin, asanak mu na
nung nanu ya kabaldugan
ing lugud
ning anak king indu
at nung nanu sana ing agawa na niti
nung pigkalub mya mu
kabang maranun . . .
iniang atiu pa keka
ing panaun at pamikatagun.

ing catutuan

mansanas ia ing catutuan. picacaluguran. pipipitnan. pisasamsaman. pipapataian. caring bulwagan. caring luclucan. caring dacal. caring pilan. malare ia. ali. dilo ia. dilo ia pen? balatan ta ia. ulling iti catutuan ia. dapat tutu ia. dapat macalto ia. balatan ia. balatan ia pa. cambe da ring ali iata? ding ali ia! ding ali ia pen? at ding ali ia pala. balatan ta ia. balatan ta neng balatan. angga na quing ala na.

panlalaue ning maglalaue

ding gamat ning tau
atalan no man

ding sablang pibandian
pagnasan nia ring sacmalan

ing bulan qng leparan.
quing asbuc na

isubu’t painum mu man
ing sablang pamangan

sablang alac a macalipang
maua ia ri’t danupan.

dinan meng caiaduangan
o sablang bage iampang

ning caul at caligaian
manintun ia namang

aliuang candungan.
caring lalam ning bitis na

dicut la mang maialuntiang
o gabung-patag a alacaran

ding calsadang macalili
ila namang taluntunan

culculan me man
ing ilug a pecamalalam

e na acuang mipasno
dulung at dulung ia

ban carin qng libutad
aialduc ne ing bulan.

Keng Kilub ning Sinehan

Minta ya keng petshop I Bong at sinali yang loru.



Iniang payuli ne, apansingan nang palabas ya pala keng sine ing “Unofficially Yours” a pelikula nang Angel Locsin at John Lloyd. Ene buring pasaliwang tiket ning takilyera I Bong. “e ye pu malyaring palub ing loru yu keng sine pota manakla ya” nganing takilyera.



Migpaliho-liho ya ining Bong at miglakad-lakad at keng metung a suluk, aisip nang salikut ne ing loru keng pantalun na. Pepasaliwan deng tiket at milub ya rin ban manalbe.



Mapilang minutu, iniang kampanti neng makalukluk at manalbe, aganaka ne ining loru keng kilub ning pantalun na pota ene misingap at mate ya. Karin ne biklat ing zipper ning pantulan na ban makapangisnawa ya ing loru.


Keng lele na, seryosu lang manalbe deng “mikaluguran” a Binu at Senyang. Sinitsitan neng Senyang i Binu:


Senyang: uyy..ining lalaking kasiping ku biklat ne ing zipper na!”.


Mekibat ya ining Binu: “Emu nya mu lalon at papansingan, balamu naman eka pa menakit makanyan. Pare-paeru la ren, e wari ?”


Senyang: Dyoskooo... ining kaya aliwa ya ! Panuktukan na ining popcorn ku!”

Sangang-dalan

Nung makananung ali ku na la, ika man, e mu no bityawan
ding bakas ning kekatang pamikawani, metung a gatpanapun
king sangang dalan a ita. Linakad ka dane ning aslagan
nu nokarin, ngamu, dakal ya pangaku ing bie. Nuanti pin naman
kanyaman ing talangan la ketang oras a ita ding batwing
makitagalan karing biga? King makabang luklukan
talsik-talsikan na ka ning danum ibat keng masalang fountain
magsalamin ya karin ing bulan, kalapit namo, maybug neng muma
king imahe ning kekang lupa. Anti ya mong susumbung balang
tatakpan de ring makilabas a bigang babalabal king banwa .
Maka-lipstick, timan-timan, makalantad la pago at pusad
ding babaing papalit-palit, palipat lipat mung akayabe
migtampiso king ilug ning lugud at kataksilan
Alak, babai, upaya, karangalan . . . atsu keka ing egana-gana
kambe ning susupilan mung takut king kamatayan.
Kambe ring mapilang pamag-inayang
kareng bage emu na agawa dapot buri mu pang gawan.

Keni king albugan, tinalete ku
kataid da ring aliwa pa, king bie
at kamatayan. Paindispu kaming sasalangi at durungdung
karing dulang ning nasi at asin. Sasaganan da kami ring kutang
da ring pakakalulu nung kapilan ya datang ing katuparan.
At babalabal mi ne man at tatapik karing pago ning pamikawani,
balang iyakmul da kami ring mangalapad a sanga’t impun ning kakewan,
ing kasigurwan ning pamagbayung pagnasan. Magpatune la ring alipatpat
a tatabi ning bubulus a uran king panyatang ning pamagbayu
sumangid ning makaba at mapait a pamakipaglaban.
Atin yang mayumung bunga ing pinili kung mapait a sanga
ning e mapupus-pupus a giyera.

Tatakut meng arapan ing kamatayan?
Tatakut mung lakwan ing layo
ning bie at anggang akasanayan?
Ume ka keni
at namnaman
ing aldukan kung kasnuk
panganib
at kapigaganakan.





---
2012
Oran, Algeria

E Ku No Sana Buring Idame

Sibuknan kung ene idame
ing bulan
ing pampang
ding pun dutung
ding lwa

e ku na sana buri pang
deti,
mika-atin lang kaugnayan
karing ta-ta-ta-ta
ning pangane –
magpatalan
bayu-bayu tatakbang

king lata ning Bear Brand
karing tsupun
karing boting pisususwan
a parimlan king kaserolang
kakidkid pamu king kalang

eku no sana buring iyabe pa
ding gasgas a metaporang
paulit-ulit magagamit
kareng balang poesya
dapot

bulan yamu
ing kinurap at miglamlam
inyang salpukan ne ning alun
ing bangka ning ibpang
manintun kabyayan

pampang yamu
ing kinaul at pigdasayan
ning miglintug
at merimla nang katawan

ding pun dutung
makananu kong e sambitlan
nung ngeni, ila na kabud,
ding durungdung
karing lwang migit a mapait
karing bakit at makananu
migit a masalpak
karing alang malit a guliak
da ring pangane
ning alang kasigurwang bie




***
2012
Oran, Algeria

electrician

e ne sana minisip
migtalungku

ing pamikelangan
makabatibat ya

king barbed wire-
korona yang makaputung-
king malingmingan ning pader
ing pupundat a neon light

pilatan da
ring balitang
ning matbud a eran
saldak lang pangisnawa
king sta. barbara

kumpunihin mo na yan! ‘wag mong baunin
dito sa trabaho ang pagka-homesick mo!

minuna ya pang
mepundi king pangataranta na
ing kinalug nang buntuk
king sapuk
gulisak
ning kayang kapatas

misalbag a toolbox
katawang mamasuk

misaglulu lang kinalabug.



***
2012
Oran, Algeria