Ding Suli Ra

tutu niang mengatamarang
siclat-siclatan no pa
ring sabac-sagin a panacap na
careng maca-daius nang mustasa

king imbut nang ene magal
at manintindi pa,
tutal, salilung mu ing cailangan,
tenam nane pin man
ing pun sagin kalibudtan
da ring dilig-diligan nang tanaman

sumpa ning kelambeluan!
ding suliraning tenam na
ila palang macamate
caring mamulaclac nang pag-asa.



***
2011
Oran, Algeria

Kumpisal

panaya’ na ne ning lubid ing batal

maki-takut
karing lawe maratna
ning asung makatalanga

manyad kung tawad king kakung indu
karas na bale
akit na ing egana-ganang ini:
masyas a katawan
makalawit a dila
maputlang talampakan

mekad, kawlan nala ring bitis ku
ugunan naku
misan, makaladwa
mapalyaring payulit-ulit

kalagan ne ing lubid
kutnan naku at suwatan
dapot ala neng nanumang damdaman
manahimik
maging ing lubid a makapaluput
king anggang makatakdang maganap

aliwa ing kamatayan ing kakung pitatakutan
nune ing pamanlakong ala ku
nanumang alakwan

nune reseta;
alang-laman a libreta;
pibalutang tabletas
a ena mitukyanan pa . . .
mangabayat a pasakit
ning ala nang lunas kung sakit

buri ku mung abalu na
libutad man ning pamagwala ku’t palmura
pauli ning sakit a e ku na apibata,
e kapilan man milako
ing kapanatagan king kakung pilubluban –
uling ganap kung aintindiyan ing dalise katutwang
atin kung indung e meko siping ku kapilan man.

e ku man asabi keya
sana abalu na. . .
Ima, kaluguran da ka.

Ing Metuktuk

Kardo: Pare, metuktuk yang ubingan ing danggut ning “etits” ku kabang mimimi ku!..Nanung gawan ku? Mawus kang doctor, bilisan mu!!!

Berung: O. sigui..saguli mu…


*** keng phone ****


Berung: Doc, metuktuk ya pung ubingan ing kaluguran ku

Doc: A makanyan, oini ing gawan mo, sipsipan me itang lugal a metuktuk. Kaybat idura mu ban e mikalat king katawan na ing kamandag..

Berung: A makanta po…

Kardo: O na’ng sabi ning Doktor

Berung: Pare, mate na ka kanu!




***

Kwentung Kalasing

Misabi la ring adwang mi-inuman a mibarkada (y dadung ampo y maning)

Dadung : A muret! Ene man Kapampangan e PACQUIAO e! Bisaya ya!

Maning: Ba? Sabi ng bapa ku y Tatang na kanu Kapampangan ya … dagul ya kanu Macabebe ...

Dadung: Dipaning alti ka talaga! o parewu kong utu-utung Bapa mu e … agad kong manwala. Kanita mu naman sinabi ku kaya i Clinton dagul ya Clark Air Base at ing Ima na Bisaya ya … Ing pekibat ng Bapa mu … “a makanyan ngana …” mengaragul ya pamo mata atsaka tangu neng tangu … eko ngan bolang kanyan? Tage mu ne nya . . . maglumut ne ing basu mu … pati utak mu maglumut na loko.

Maning: Ta y Kris Aquino Kapampangan ya?

Dadung: O nanu pa? Nung y Ninoy Kapampangan ya … nanu ya y Kris?

Maning: Intsik ya! Ewari y Cory Intsik ya?

Dadung: Patugut ka loko … y Cory taga Tarlac ya … Luisita ya menibat … nanu ya kanta?

Maning: Awa ne? Intsik yang Kapampangan?

Dadung: Istung eka patugut bugok … palub daka king lata ning kormbip!

Maning: Amu, amu … O y OBAMA itang menyambut Isteyt, NEGRU ya pero AMERKANU ya!

Dadung: Gamitan me ing komon sent mu muret! nanung awus kareng Pilipinu Isteyt?

Maning: PILHAM!

Dadung: Oyan … istu ka ken!

Maning: O reng Intsik?

Dadung: SIKHAM? Ay tabalu! AMERKANU la ngan deta bugok! O y OBAMA ... KENYA ya ibat y tatang na!

Maning: Owssss … tutu? nukarin keti? Kampampangan ya ren?

Dadung: KENYA! Bansa ya king AUSTRALIA ita bolang!

Maning: A … Balaku keni ya mu amanwan mu … linawan mu kasi …

O y DELA OYA ing kalaban ng PACQUIAO?

Dadung: O ninanu ya?

Maning: Nanu ne y MARQUEZ?

Dadung: Male ku murit ... ta kilala kula reta! Basta parewu lang taga MEXICU reta …

Maning: Ayyy ba? ... pwera biru? Kapampangan la ren?

Dadung: Wa muret! Ilang mikibandi ESEM! E DELA OYA kaya ya ing ESEM --- e MARQUEZ kaya ya ing ROBINSON.

Maning: Lon mu na ne? eda suguru pa anawns radyu para edala lapugpugan deng pans da ne?

Dadung: Wa na… wa na! Lakwan daka pa ne… kagisan ning gin muli naka ne …

Maning: Bakit?

Dadung: Loko dakal mangwang anak keni … pota akwa daka! Sulung… muna naku keka … pati aku ikwa mung a murit!

Euthanasia

Kung nakapaling man
Ang aking mukha

Sa gawing kanan ng higaan
Walang anupamang dahilan

Kundi ang mangyari ang lahat
Nang mabilis at magaan

Hindi ko gugustuhing makita
Na nag-aalinlangan ka.

Huwag na sana.
Alam mong hindi kita sisisihin.

Hindi napapagod ang mga aparato
At kung anu-anong nakasaksak na tubo

Hindi sila katulad ng katawan ko
Batid mo ito

Kung matatagalan ko lang sana
Kahit man lang isang minuto,

Alam nating gaano man kabigat
Ang nakadagan sa puso, gaano man

Kadilim ang isinasamo nating isa,
Dalawa o ilang araw pa

Hindi na lang natin hihilingin ang hindi dapat.
Kung kaya lang nating maniwala

Na mayroon pang pag-asa,
Ang lahat nating panindim

Ay kasingliwanag sana ng naglalagos
Sa bintanang mga silahis – marahil

Ang umagang ito’y isang bagong araw
Na hubad sa di-mabuhat na hilahil.



***
2011
Oran, Algeria


*** also published ing eK/Versilog

sa iyong mga daliri

maaalala nila
(kung walang amnesia)
susumbatan sila
(kung may konsyensya pa)
at di nila kakayaning
tingnan
ang katotohanang
isinisiwalat
ng dalawa mong daliri

aamin sila
sa huli
na tama ka.

ang halalan sa Pilipinas
(sa kumpas ng imperyalista)
ay katawatawang
sarsuwela’t salamangka




***
2011
Oran, Algeria

Dahil Wala Akong Nana Sa Kili-kili

Sa palengke: iniimis ni Salve
ang tagtag na karne
tumatalsik sa sangkalan
maghapong ulam, sabi’y libre
ipapasalat lang sa tindero
ang kanyang puke.

Sa tambakan: si Nena ang headline
usap-usapan, bukod sa basurang
maaari pang pagkaperahan
pagtihaya sa ibabaw ng basura
ang malakas niyang sideline

Dalawang mukha ng kahirapan –
araw-araw natitisod
sa tuwid na daan

Nakita ko sa isang paskil
ang isang paanyaya
Malaya raw (n)gumawa
Ang kahit sinong makata
Basta ang tula, may angas
Tila kamaong-nakataas
Bilang pagtutol
Sa kahirapan at dahas

Nais kong isama ang tulang ito
dahil tulad ng marami pang
Salve at Nena, tumututol ako

And hell to those literati
who will call this piece a kili-kili poetry.
Wala akong paki
I just wanna say Fuck!
and Fuck this poverty!



***
2011
Oran, Algeria

ganito ka namin gustong alalahanin (para kay kasamang ross)

sa mga pigtal na tsinelas;
bali at duguang plakards;
ligaw na rubber shoes
hubad na paa;
namamanhid at mahapding mukha;
tinirgas at namumugtong mata;
duguang eskinita
taas kamaong-maralita
humandusay na magsasaka
sa Taft Avenue,
sa Welcome Rotonda
hanggang sa tulay ng Mendiola . . .

may luha man kami ngayon sa aming mga mata
mananatiling buhay sa aming pandinig
ang kalmado mong tinig
sa tuwing bubuwagin ang hanay
at nasa gilid ka upang magbigay
ng habilin sa kung ano ang dapat gawin
timon at gulugod
sa makauring paglilingkod
propagandista’t taga-gising
ng bayang nagupiling
Kasamang Ross
ganito ka namin gustong alalahanin



***
PAALAM ROSS. Si Ross Anonuevo (Jolas sa mga kaututang dila at Ting sa mga malalapit at piling kaibigan) ay nahalal na business manager sa kaunaunahang post-martial law BA student council sa UE noong 1982, naging coordinator ng Kapit-Bisig Party Alliance, at isa sa mga namuno ng League of Filipino Students. Kasapi siya ng UE Kapit-Bisig Alumni Association Inc.

Kabang Makasiklod (Metung a Tanaga)

Will you marry me? -- ngaku
Yes, I will! -- pekibat mu
Talulut lang mebalag
Ding takut ku’t bagabag



***
Oliver S. Carlos
2011
Oran, Algeria

Tagulele Ning Talasulat

ing talasulat—damulag yang gugulyut king sarul ning kalalangan
-oliver s. carlos




macatalacad ca ngeni – pacamalang cayanacan-
qng gulut cung mitmung late ning casaquitan
babatiauan mu ing serulan, ing bilbal a buligang
napun-nacaduana masias at macatayangtang.
macasaque ca cacu -- cabang panayan ta ing uran
at qng mumuna nang tulu, mequibat cu qng gulyut
ning lubid a selacsac mu caring cacung arung.
uran wari o angin a magwasiwas caring bulung
ing mecapigil quecata? ban lumacad at ume gambul
qng leparan ning asicang manenayang lingapan
ban mie calam a iyampang qng indu tang pacamalan?
ala . . . alang pamicacunung bitbat te ing sarili,
ing sablang caguiwan, ban ing gabun atin yang pupulan.
macatalacad ca ngeni at babatyo
keng mipala at marangle mayaluntiang
gugulisac mung mipnung tula’t cagalacan:
ing pale bubuctut at sasapo king linang
ila ring ambag mu king gabun mung menan

igulisac mu pin . . . malapit da nang pupulan
ing bunga ning casaquitan

e mu mu sana cacalinguan : --
ding bitis mung macaticad
tatalacad da la naman
ding bitis cung macalbug ngeni quing linang.



also published in eK!/Versilog


***

Pagtanaw

Sa mga bagay na tinatanaw
Mula sa likod
Ng bintanang nakaawang
Pinipilit kong tawirin
Ang hanggahan ng realidad
Nilulusaw sa balintataw
Ang takot sa isang wakas

Narito akong nananangan
Sa katotohanan ng posibilidad

Naghahawan kita
Ng mga hinanakit.
Ng pait.

Ako, sa tinamong mga sampal at panlalait
Ikaw, sa mga bintang na itinuntong
Mula sa dila ng iba. Isang relasyong

Dinilig sa sumbong
Sa sumbat nilason
Paano nga ba yayabong?

Sinabi mong titindig sa anumang unos
Ang isang pag-ibig na nagtitiwala
Isang pag-ibig na ang batong-panulok
Ay di malulusaw na respeto at unawa

Narito akong nananangan
Tinatanaw ang iyong hulagway
Umaasang sa iyong pagdating
Ang mga katagang ito’y
Muling ibubulong sa akin.



***
2011
Oran, Algeria



*** also published ing eK/Versilog

Ing Panigapu

Tinangis cu na ngan, ing cacung lua – cacung capasnauan.
Cacaulan que ngeni ing cataimican. Ding ungul na ning pusu,
paiapa na la. Mete no ngan

Cuculcul ia lalam gabun ing cacung caladua;
sasalicut na la ding anggang caplas, ding anggang pait –
lalam ding durucu’t pipiling a bulung, queni na la sasalilung

E cu na la pagdulapan, pag-inayangan at pagsisian
ding milabas cung taguimpan – mesayang,
melugpu quing queralumduman

Ali, ali cu na la, capilan man!
E na baling cunan yu ngan. E na baling mauala ngan
Aliua mu sa reng bacas ning capalsintan

Paburen yu cung mate . . .
lulugud
paburen yu cung mate.



*****
Sta. Cruz Church
Oran, Algeria