ibpa at anak

marayu la nung misan
ding biga
king malanging pampang
nung misan
malapit no man.

anak ing aus
king pamilual da
ring saput ning paninap

ning metung a ibpang magdulap
milapit ya sa
ing pampang ning taguimpan
karing bigang tatalangan

karing pangarap
a misan, lalaut
misan naman ayayabut.

metung a ibpang
paulit-ulit mang mabibigu
pilit nya ring iyatsa
libutad ning ilug
ing pangabyayang pukut . . .

para king anak nang bingut.



******


also published in eK!/versilog

sispayr

Macanyan na pin man, calupa da reng minuna caya
mengalsut mu ibat qng alimpuyu na ing mangayumung salita:

“ Culayan ta yang maputi ing macacadcad a dulum. Pag-imbutang ayampat
ing tutularing daya caring quecatang sugat. Micawul-cawul, misabi-sabi
ban mitabi, mapawi ing asuc ning cagutgutan caring danggut da ring baril”

Malapit qng gabun a queyang tatalacaran, quing metung a cutcutan,
mipamisan lang ginuliac ding mengamate caual; mequi-agnan
qng pait dang tagulele ring anacpauas a mibulang, mesayang-bie
caring cabunducan— papaypayan na na ngeni ning dicut-deuagan
tinubu, ban tacpan no reng cutcutan dang alang lagyu, alang sucat piquilanlan:

“Nung tinulid yu sana, canita pa, ing quecong camalyan, ing baluctut yung
patacaran, malwat ta na sanang payapa, malwat na sanang mepupus ing sabla,”




********


also published in eK!/versilog

gulis keng pilatan

Maluat-luat na rin, deng taung makapadurut quecata isipan da alang
mangatbanan a suliranin.
Bala ra, asna la kaimpis ding pilatan paulit-ulit tang pangatawangnan
a lalasacan –
pilatan ning kawul at pamigulut, ning uma ampo ning isding. Acaquit da
ca, acaquit mu cu.
Dapot e cata micaquit.

Atin tabing a migit macapal.
Macapampan.
Pilit na cang lalaut at sisilauan.

Nung nya pala agyang isipan cung cayagnan da ca, deng tacbang cu
migit lang mapangangas at mumuna queca.
Buri ra ca mang isaque quing matibe balsa, buri ra ca mang acasaup
mamagse papunta quing pampang
a dapat tang puntalan, nung migit mung pipilinan ing magpabiling-
biling qng pagkeran, ing magpayata-yata
qng malambut mung tudturan, ing migapus cabang-caba
quing talicalang macacalicat caring batal ampong gamat –

nanu mo ing acarapat cu?

Yca na ing migpasya.
Makagyung yacu, balu cung macaba ya pa ing dalan a baltangan.
Dacal pa dapat gawan.
Malaut pa ing lacaran papunta qng parasan.
Dapat co pa waring bagalan ding tacbang?

Cabang balu cung aldoldo ating mibubulang, ating bayaning susubsub
caring asican at caquewan,
anggat e sisilip ing malutung aslag ning tagumpe’t catuparan, malaus
cu, nung nu ya maka-ucul ing bie cu.

Nung inia ngeni, caring lua cung e na langi capilan man
tutuntun que’t tatatak ing gulis quing quecatang pilatan

Talacad cu queni.
Quen ca manatili.



***

also published in eK!/versilog

ing kakung laun a letratu

nukarin ya kaya keni? ing balamu dimdam ku
e ku atitiyak nung ninu ing kukutnan mu

ing laun a letratung tatalnan mo?
ing sarili mo? o yacu?

atyu ku ken

nung pakalawen mia mu, agyang mengabakbak ne gilid
melumlum at menamuti na ing dampul, a-yaninag me pa
ing makadukung impun— ing sanga na ya mung mekua –
ken . . .
king bandang wanan

banda keng kagulutan, atyu ken ing gasgas ning dalisdis
ati lu ken, ding mamilagua’t tatalilis a bakas-talampakan,
ing patak-patak a dayang
pilit nang sasalikut ning makatubung talaib mingatbang gilid;

king gilid ning gasgas a yan, akit mu la naman
ding balamu tatalangang amorseku,
ding dicut-malamarineng ngara nang magtikum
ngara nang bukadkad
kabang didilatan nala ning lalbug a yaslag.

apapansingan me ing makayalsa at pakabang gabon
a babante’ na’t kikyakan ning lalanging impon?
sipatan me
bandang lalam
ken . . .
ken mismung aplusan na ngeni ning kekang taliri—

atyu ku ken

e mu na ku mu pin akit makatiman, e mu la mu pin akit
ding kuyum at maka-tas kung gamat, kalupa kanita .

(mekua ya yan kaybat kung mibulang
ken da ku kitkut ding kayabe, kaybat ning laban;
kaybat ming mibarilan ding pasistang militar)

masabal quing balen

Suluc niting pusu nucal ing tinubung
Pamagmasabal quing balayan a indu
Yagcas ne ning labi— tulac na ning salu—
Pilit de mang tutus ding lilu’t palalu

Lugud qng carinan, gabun a migcanlung
Caring panaguimpan at musmus a layun
Pilit ya mang sagcan, quing pusu magbalung
Nung milaut ya man -- mibalic, e mamun

E la lubus magpiac tiguleleng mata,
Nung ing acaquit da yanaman at iya.
Ding mangaparusang cataua’t caladua
Dalit catimauan y lang tatangis da

Managulele ya ing pusung maglucsa
Quing lunus-cabilian da reting maluca
Dulum ning suculan misalmac la calma
Late, tumbuc, paldac, quirut ning culata

Quing peca-butud na ning pusung manangis
Ing dayang bayani pilit yang mitindig
Guliac at guliac ya quing sacal ning imbi
E re abusalan asbuc nang mamapi

Patye iting lugud qng balen migising
Sicdu ning pamialsa e ra na apigil
Sinding anting api, e ra apatda man
Ding sucab a lider a mamanalipan

at quing calabcab na carin la miderang!

para canacu

sapat na la ring balang abac
a acacapcap no’t asasalat
ning taliri cung magdulap
ing quecang

labi

batal

buac

salu ampong gamat.

ica ing abac

ing caul

ning tula cu’t paninap.

ticum

makasubu ya kaya ing pilak a kutsara
ibat pa king pangabayit na
lual-lungub ya

ing bie na karing pasbul.
nung misara ya man ing metung,
mipnung tula, masaplala
mibubusni la ring adua

nabengi, belikwas naku
ning matsurang balita.
pipiling kung mipangisnawa—balamu
kapilan pa

makamulala ku king mulala -- ngeni
pag-umasdan ke
malulam ya ing lupa nang makasibi
kasing-lulam ning bie napun a bigtasan;
mesayang
king waldas nang katuliran

manyingil ne ing dalumdum—
mamaplus,
tatalukbung
karing mata nang makatikum

alang awang

alang pasbul

lagyu yamung makaukit king lapida

keng pantiun nang
makakalale misasara.

chop-chop

buri ku sana, kunanan mu kung letratu
keni, kilub ning bale ku –
buntuk keng inidoru,
atyan at salung mikalat keng banyu,
bitis at gamat keng sementu.

e ne man akua ning kekang lenti
ing sadyang timan karing pisngi ku’t labi,
pagnasan kung keng balang pitik da ring kekang taliri
abulalag mo karing sabla, malilyari ing anti-kaniti.

ibalandra mu ku karing anggang diyaryu
anti mong metung a testamentu.

pamagkambil

makasabit ya ing sandata
keng dalig ning kapagalan
e pa mipagpag,
midayu,
ing silab a talsik
ning palburang mesyas
memuu
kareng gilid na ning pulu at tambutsu.

magsupling ya ing babagwa
kareng madalumdum nang suluk.
sala-salambitin
karing pilak a saput a keyang lelangan
kabang ing kalbitan at pisisipatan,
ditak-ditak neng ngangatngatan
ning taksil a kalawang

alang gamat, larung ngungut,
o agyang basan a manamulis mu man,
manatili ya king keyang pangasabit—

manenaya
mamasang masaglawe la mu man
ding salita ning lebasan a pait,
kasakitan, katapangan
libutad ning pamikelangan
a linumud ning akbungan at punglung mikakaluku

manenaya ya
at manatili yang manenaya

kabang ing babaguang
sala-salambitin at magduyan
‘yang karelang pupugayan at dirinang parangal.

munag-sumala

misalbag lang mengaring bula
ring dinatang king labuad

ning kawatasan

iniang digpa yang mitmung dingal
ing metung a alino— libutad
ning kayalan

iniang ing dinugpa atin yang kayabe mikakalukung
alikabuk a ginogo ning anging giligit a maniupan

iniang ala
metung man karing pantas
ing mekakilala, ing kinilala
king kawatasang piglaju na ning lawe—
maratna at mangataram
ning dinugpang balawe—
e re kalupa sasambitlan
e re kawangis pamanapse

dinatang ya ing kawatasan

kayagnan ning makayagpang gamat
ning makayumang a kamatayan
ning panabilin at tauling pamun ning makapase, makarate,
ume mate, pauli ning alang patugut a guliak at lipakpak
ning matikdi, bayu-pakpak a talibatab—
migising

king pamikurap-kurap ning bulan

bulan, a pupulingan na’t bubulagan ning paldas a bigang
dusuldit daralan king kayang arapan

angga king ala neng apikudta metung mang kawatasan
ing melanging labuad

malakwan ya ing balawe
malakwan ya king balawe
ing kawatasan

magdili-dili
mayupaya at mitmung sikanan

dispersal

Akakit ku
babalasbas do ring truncheon
karing katawang mipapase
tatalakad
pasibayung mipapase

Akakit ku
sisikwat do’t wawasiwas
ding kalasag—
susungalngal do karing asbuk
king lagyu ning kapayapan

Akakit ku! Akakit ku!
tutulari
sasagitsit
ing daya rang
emu ayamyam ipagmulmul
bayu ra pa idura king matuling a danum.

At kabang iyatad na
ning mamagus a kanal
patiyanud king imburnal
ing dayang kukulam—akakit ku

singap-singap yang malulumud
ing kekatamung katimawan.

paquibat at pamipalino

Nanu ing sangcan o ba’t maglacbe ca?
Ing dimla quing silid e cu na apibata

Nanu ing sangcan o ba’t maglacbe ca?
Yang masampat gawan. At quing bie cu sadya cung
gagawan, caring balang dulum at aslag a daratang

Nanung susulud mu?
Cupas a maung, matuling a t’shirt, matuling a baseball cap,
matuling a medyas

Nanung susulud mu?
Ala. Agyang nanu ala.
Balabal nia ning aclis quing isip cung magcasaquit.

Ninu ing casiping mu qng tudturan?
Caracal da. Acasuyu. Acayalung. Balang bengi.

Ninu ing casiping mu qng tudturan?
Saldac a pangisnawa.
At ing alang anggang ala. Ibat pa quing pasimula.

O bat miglaram ca cacu?
Canita pa sasabian cu ngan ing tutu. Yta ing sabla cung balu.

O bat miglaram ca cacu?
Uling ing catutuan, calaraman mu naman.
At dalise cung liguran ing catutuan.

O ba’t lalaut ca?
Ala nang ulaga pa ing sabla— para canacu.

O bat lalaut ca?
E cu balu.
Buung bie cu, e cu abalu.

Angga cu capilan manenaya queca?
Mapagal nacu. Bisa na cung magquera.

Ica, mapagal na ca?
Wa. Mapagal na cu. Bisa na cung magquera.
Matudtud cabang-caba.